De commissie-Borstlap heeft eerder een rapport gepubliceerd waarin het concludeert dat er nog ‘één à twee miljoen mensen langs de kant staan’ (Commissie Regulering van Werk, 2020). Hier wordt regelmatig verwezen naar de CBS rapportage 2023a (in het dashboard ‘beroepsbevolking’) die in hun statistieken vaststellen dat er nog ruim één miljoen mensen tot het onbenutte arbeidspotentieel behoren. Ook het UWV wijst (in het dashboard ‘geregistreerde werkzoekenden’) naar deze groep in onze samenleving.
Langs de kant staan
De cijfers in het rapport van de commissie-Borstlap, baseren zich vooral op data over uitkeringen en komen uit meerder bronnen zoals het CBS en UWV, en zijn verder uitgesplitst op de volgende manier:
- 0,4 miljoen mensen met een bijstandsuitkering,
- 0,3 miljoen mensen met een werkloosheidsuitkering,
- ongeveer 0,2 miljoen mensen zitten in de Ziektewet of krijgen langdurige loondoorbetaling wegens ziekte,
- circa 0,8 miljoen mensen hebben een arbeidsongeschiktheidsuitkering,
- circa 0,3 miljoen mensen die meer uren willen werken, en zijn daarvoor direct beschikbaar.
De groep van ruim 1 miljoen mensen die ‘langs de kant staan’ en ‘Geregistreerd Werkzoekenden UWV’ (GWU) zijn omvat alle personen van 15 tot 75 jaar die als werkzoekend in de database van het UWV staan geregistreerd met een uitkering WW, bijstand, Wajong, WGA of WAO. Tevens omvat de groep personen die dienstverlening van UWV of gemeenten ontvangen, en personen met een actief CV op werk.nl. In maart 2023 omvatte het GWU 976.000 personen.
Onbenut arbeidspotentieel
Natuurlijk is er een groep met mensen met een Nederlands Sofinummer die langs de kant staan en zeker (nog) niet kunnen werken om diverse medische of psychische redenen. Echter de rest zal zeker inzetbaar blijken als de werkgever of de Nederlandse staat hier een actief begeleidingstraject op zet met eventueel passende bijscholing. Met name vrouwen die minder zorgtaken hebben omdat hun kroost vertrokken is hebben vaak baat bij een stukje bijscholing omdat het werk de afgelopen 20 jaar veranderd is door bijvoorbeeld voortschrijdende technologieën of, bijvoorbeeld in de zorg, nieuwe behandelmethoden en medicijnen.
Wat wij in deze cijfers missen zijn onder andere de Europese arbeidsmigranten die in Nederland verblijven zonder aanspraak te maken op een sociale voorziening. Recent werd duidelijk dat een deel van deze, vaak Oost-Europeanen, in de groeiende groep daklozen te vinden is onder de brug van onze grote steden.
Verder kun je argumenteren dat asielzoekers die in ‘de wachtkamer zitten’ van het Nederlandse asiel beleid en nog geen verblijfsvergunning of werkvergunning hebben ook tot het aanwezige onbenutte arbeidspotentieel horen. Immers hier zitten, met name bij vluchtelingen, vaak veel hoger opgeleiden bij.
