Een vrije werker is iemand die net als een zelfstandige of ZZP’er aangeboden werk aanneemt waarbij hij zelf bepaalt of en wanneer hij de werkzaamheden zal verrichten.
Van een vrije werker is alleen sprake als tussen de vrije werker en degene die het werk aanbiedt geen gezagsverhouding bestaat, waardoor er geen sprake is van een dienstverband en niet van een arbeidsovereenkomst.
Het verschil met een zelfstandige is dat een vrije werker niet staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en niet btw-plichtig is.
Een vrije werker is per definitie niet in loondienst. Wel zal een vrije werker vaak ingeschreven staan bij een poolbedrijf in een pool van vrije werkers dat de werkzaamheden door vrije werkers laat verrichten.
Voor een vrije werker is het werk geen basisinkomen, maar een extra inkomen naast het basisinkomen. Daarom is het in het bijzonder aantrekkelijk voor die mensen, zoals studenten, die wat bij willen verdienen, maar tegelijkertijd de volledige regie willen behouden over hun tijdsindeling.
De werkaanbieder heeft dezelfde voordelen als de vrije werker: maximale flexibiliteit. Zoals de vrije werker vrij is om aangeboden werk al dan niet te accepteren, is de werkaanbieder vrij om de vrije werker al dan niet werk aan te bieden. De werkaanbieder mag het werk voor de vrije werker op elk moment beëindigen of opschorten. Als het project klaar is, is er geen verplichting de vrije werker aan het werk te houden en kan hij de vrije werker naar huis sturen.
Een werkaanbieder is op die manier nooit meer aan kosten kwijt dan er daadwerkelijk aan werk is verricht. Omdat bovendien op de vergoeding voor de vrije werker geen looninhoudingen gedaan hoeven te worden, is een vrije werker in het algemeen ook goedkoper dan een uitzendkracht.
Het gebruikmaken van een vrije werker is wel aan strenge voorwaarden gebonden om een fictief dienstverband te voorkomen; neem daarom de gehele tekst op deze site zorgvuldig door, met name het juridische gedeelte, voor u met een vrije werker in zee gaat.
Een voorbeeld van een landelijk werkend poolbedrijf met een pool van vrije werkers is InDat, waar vrije werkers worden ingezet voor data entry werk en kantoorhulp als thuiswerk of geplaatst bij klanten (zie ook bij kantoorhulpen).
